Thứ Năm, 31 tháng 5, 2012

Tiến sĩ Alan Phan tự tin mình đẹp trai hơn Cường đô-la



(Người nổi tiếng)- Nhắc đến Tiến sĩ Alan Phan người ta thường nghĩ đến một nhà kinh tế thường chỉ nói chuyện đến kinh tế và tài chính. Đằng sau cái vẻ khô khan về tài chính kinh tế, TS Alan Phan từng là một chàng trai si tình, bắt cá nhiều tay, từng bị tạt tai vì nói thật… Đó là những chia sẻ thú vị của ông với Phunutoday.
Hiện Tiến sĩ Alan Phan đang là Chủ tịch Quỹ đầu tư Viasa hoạt động tại Hồng Kông và Thượng Hải.
PV:- Đã gần chạm tới tuổi xưa nay hiếm nhưng ông vẫn tự tin mình đẹp trai phong độ và đẳng cấp hơn Cường đô la. Ông “so găng” với đám trẻ như Cường đô la như thế nào?
TS Alan Phan: - Chỉ là một câu bỡn cợt cho vui đời. Nhưng thực ra, cái “vẻ đẹp” của một người đàn ông hay đàn bà không chỉ tùy thuộc vào khuôn mặt hay tuổi trẻ, mà còn nhiều yếu tố khác như kinh nghiệm, trí tuệ, tâm linh, tài chánh, tính lãng mạn, độ hài hước, và đặc biệt là những thứ “lăng nhăng” mà những người yêu nhau hay chú tâm đến.
Một cành hoa hồng đúng lúc, một lời khen thành thực, một chiếc nhẫn kim cương…có thể làm mềm lòng rất nhiều phụ nữ.

PV:- 
Nếu so về độ giàu có, Cường đô la phô ra nào là giàn xe khủng, bất động sản, công ty to, tiền như nước….Ông thì thế nào?
TS Alan Phan: - Là dân bần cố nông, trên chỉ có răng, dưới có…Hai thứ đó thì tôi rất tốt.
Tiến sĩ Alan Phan
Tiến sĩ Alan Phan
PV:- Ông từng nói không bao giờ dối gạt, kể cả khi tán gái, cần phải hiểu câu nói ấy như thế nào?
TS Alan Phan: - Lúc còn là sinh viên, tôi bắt cá cả chục tay, rất bê bối. Sự tham lam cộng với tính khoe mẽ khiến tôi lâm vào nhiều tình huống nghẹn ngào, mất mát rất nhiều, nhất là khi mình thực sự yêu.
Thêm vào đó, muốn mọi chuyện êm xuôi khi dối trá, phải có trí nhớ cực kỳ tốt. Ngộ ra chân lý, tôi quay về với chánh nghĩa và không bao giờ nói dối nữa. Giấc ngủ cũng thanh thản hơn.
 
PV:- Không dối gạt có phải là bậc thầy dối gạt không, vì các cụ cũng có câu “thật thà là cha quỷ quái”?
TS Alan Phan: - Chỉ có một chánh trị gia mới tường tận điều này.
Nhưng người Mỹ có câu: ” Bạn có thể dối gạt một người suốt đời hay dối gạt mọi người một lúc nào; nhưng bạn không thể dối gạt mọi người suốt mọi thời đại”.
Rắc rối quá, nên tôi quyết định cứ nói thật trong mọi trường hợp cho đơn giản.
PV:- Ông có cho rằng, vì quen bị lừa gạt, dối trá nên nói thật lại trở thành “lạ tai” và dễ chinh phục nhất?
TS Alan Phan: - Có thể. Nhưng tôi đã ăn rất nhiều tát tai khi nói thật.
PV:- Giả sử có người nói rằng:” không có sự dối gạt nào vĩ đại hơn sự thật”, ông sẽ bình luận như thế nào?
TS Alan Phan: -Nhiều người thích sống trong mộng. Sự thật phũ phàng là điều nhiều người không trực diện được.
Vậy mới có hiện tượng “Peter Pan” trong các chàng trai không bao giờ muốn trưởng thành và giấc mơ công chúa-hoàng tử vẫn còn ám ảnh bao nhiêu phụ nữ trên 30. Bạn có thể “ghét” thực tại, nhưng đó là thế giới “thực” duy nhất chúng ta có.
TS Alan Phan: Tiến bạc, địa vị, danh vọng, hay ngoại hình có thể thu hút sự chú ý ban đầu
TS Alan Phan: Tiền bạc, địa vị, danh vọng, hay ngoại hình có thể thu hút sự chú ý ban đầu
PV:- Theo ông, phụ nữ dễ bị chinh phục bởi gì nhất, tiền bạc, địa vị, danh tiếng hay cái mã ngoài điển trai?
TS Alan Phan: - Trong trải nghiệm của tôi, dù là một cô gái mới lớn hay một bà mệnh phụ gian truân, phụ nữ thường mang trong tim ít nhiều bản chất của những đứa trẻ con. Mà trẻ con thì có trực giác rất bén nhậy, chúng có thể “cảm nhận” được tình yêu từ người khác rất chính xác.
Tôi cho “tình yêu thực sự , một trái tim “cho đi mà không đòi hoàn trả” từ một chàng trai là quả nam châm mạnh nhất hấp dẫn phụ nữ. Tiền bạc, địa vị, danh vọng, hay ngoại hình có thể thu hút sự chú ý ban đầu, nhưng để có một quan hệ bền vững, tình yêu chân thật phải là nền tảng.
PV:- Ông có phân biệt “những cô gái chân dài” với những người phụ nữ đẹp? Họ giống nhau và khác nhau ở những điểm nào?
TS Alan Phan:- Một triết gia Tây Phương có nói rằng,” không có phụ nữ nào xấu, mà chỉ có những người không biết mình đẹp”. Mỗi người đàn ông đều có những biểu tượng và hoang tưởng trong đầu về cái “đẹp” của phụ nữ, và các tiêu chí này lại thay đổi theo thời gian và không gian.
Chẳng hạn khi còn là sinh viên ở Việt Nam, tôi mê tà áo dài trắng của Như Loan bay phất phơ trong gió trên ngọn đồi Đà Lạt trong phim Hè Muộn. Nhưng khi qua đến Mỹ thì “guôt” của tôi là những người con gái Playboy có bộ ngực bốc lửa. Tôi nghĩ các phụ nữ không nên quan tâm đến cái hormone lên xuống thất thường của bọn đàn ông.
PV:- Nếu ông “không dối gạt” thì ông có thể kể lại tình sử oanh liệt của ông không?
TS Alan Phan: - Tôi chắc chắn các cuộc tình trong quá khứ của tôi sẽ thành một “best-seller”. Do đó, cho tôi giữ lại bản quyền cho đến khi cuốn sách xuất hiện. Tôi đang nghĩ khi biến thành một kịch bản cho cuốn phim, ai sẽ đóng vai Alan Phan nhỉ?
PV:- Một câu cuối cùng, xin ông cho biết giữa kiếm tiền làm giàu và tán gái, ông thấy cái nào khó hơn? Nên ưu tiên cái nào trước?
TS Alan Phan:- Chắc chắn là phải kiếm tiền trước. Tôi rất kén trong lựa chọn tình yêu và phụ nữ, cho nên nếu không có tiền, thì chắc phải “cu ky” suốt đời.
Về chuyện săn đuổi “tình yêu hay tiền bạc”, tôi thấy cuộc phiêu lưu nào dù ngắn hay dài, dù thắng hay thua, cũng đều có những đặc thù vô cùng thú vị. C’est la vie.
  • Bảo Anh (Thực hiện)

Chủ Nhật, 27 tháng 5, 2012

Chiến lược Kinh doanh ( bổ xung )



Nguyễn Tất Thịnh12:01' PM - Thứ năm, 24/05/2012

Bài toán cuộc đời



(Dân trí) - Ai nhận thấy rõ được sự quý báu của thời gian, người đó sẽ nắm bắt được từng giây từng phút của thời gian để phấn đấu cho mục tiêu của mình, cuộc sống sẽ phong phú và có ý nghĩa.
 
 
(Minh họa: Ngọc Diệp)

Một cô gái đi xe máy bị xe ô tô đâm phải, ngã bất tỉnh trên đường, xe bẹp dúm. Mấy thanh niên đang ngồi ở quán nước chè chén bên đường cùng mừng rỡ reo lên: “May quá”, rồi ùa chạy ra.

Ông già hỏi bà bán nước:
- Chắc là không làm sao?
- Chưa biết.
- Chưa biết mà sao mấy thanh niên vừa rồi lại bảo là may quá.
- Chúng bảo “may quá” bởi vì nếu không thấy cô gái bị tai nạn ô tô, chúng nó sẽ buồn.
- Chắc hẳn cô gái này oán thù gì với bọn chúng nên thấy cô ấy bị nạn, chúng cho là chúng gặp may?
 Chẳng có oán thù gì, thậm chí chẳng quen biết nhau đâu. Ông mới ra thành phố nên hiểu về loại thanh niên này không bằng tôi bán nước chè chén ở đây. Hỏi nhé! Ít ngày ở thành phố này, có lần nào ông đã gặp một cậu thanh niên trên đường  rạp người trên xe máy, lạng lách, phóng xe hớt ha hớt hải, bất chấp gây ra nguy hiểm tính mạng cho những người đang cùng lưu thông trên đường  không?
- Đã gặp. Tôi đồ chừng rằng anh ta có việc rất cấp bách, chẳng hạn được tin nhà đang bị cháy, hoặc phải về gấp đưa vợ đi đẻ nên phải phóng xe nhanh để kịp tới.
- Chẳng có chuyện gấp gáp quái gì đâu. Cứ ngồi lên xe là chúng phăm phăm lao đi như con trâu điên, ai cũng tưởng như ông nghĩ, nhưng phóng vô định một lúc rồi chúng táp vào quán nước như quán nước của tôi đây chẳng hạn, gọi một chén trà đá hay một chén rượu trắng, nếu có một mình thì ngồi vơ vẩn hàng tiếng đồng hồ nhìn ngó vô định người đi đường, nếu có vài ba đứa thì quanh đi quẩn lại chỉ có chuyện khoe con mèo nhà chúng vừa bắt được con chuột nhắt hoặc đoán số đề tối hôm nay về con nào . . . Hết chuyện, cũng lại ngồi thài giãi, nhìn ngó vô định người đi đường, chán rồi uể oải đứng dậy, đặt đít lên yên xe là lại ầm ầm phóng như điên, làm như có việc gì quan trọng lắm, khẩn cấp lắm đang chờ chúng đến giải quyết. Chúng chính là loại thanh niên vô công rồi nghề vừa ngồi đây đấy. Vì gặp nhau, chẳng có chuyện chẳng có gì để nói, quanh đi quẩn lại chỉ vài đề tài cũ rích và nhạt hoét, mãi cũng chán, nên khi thấy có tai nạn trước mặt, chúng cùng sung sướng reo lên: “May quá”  là may cho chúng có chuyện để bàn ra tán vào cho khỏi buồn đó thôi.

Ông già thở dài:
- Chúng đáng thương thật. Một người nếu có thể sống tới 80 tuổi, trừ đi 15 năm chưa hiểu biết gì và 15 năm thời gian về già, lại trừ đi khoảng 2/3 thời gian cho ngủ, ăn uống và giao lưu xã hội, thời gian hữu hiệu cả đời có thể dùng để làm việc và học tập là rất ngắn và có hạn, chỉ có chừng 6000 ngày. Vì vậy, ai nhận thấy rõ được sự quý báu của thời gian, người đó sẽ nắm bắt được từng giây từng phút của thời gian để phấn đấu cho mục tiêu của mình, cuộc sống sẽ phong phú và có ý nghĩa. Còn cuộc đời cứ vô định, chẳng có bất cứ một mục tiêu nào như bọn thanh niên vô công rồi nghề này thì thật vô nghĩa, thật là bi ai. Hu hu ...

Bà bán nước bảo:
- Gớm! Ông giải bài toán cuộc đời giỏi chẳng kém gì là nhà toán học Ngô Bảo Châu giải toán “bổ đề” vậy.

Nguyễn Đoàn

Thứ Bảy, 19 tháng 5, 2012

Alan Phan, Chủ tịch HĐQT quỹ đầu tư Viasa Fund: Bỏ cuộc trước khi tới đích là thất bại



“DOANH NHAN Cuoi Tuan” Magazine
Issue No. 342.  Dated: Friday 12 March 2010
Alan Phan, Chủ tịch HĐQT quỹ đầu tư Viasa Fund: Bỏ cuộc trước khi tới đích là thất bại
Thượng Tùng thực hiện
Alan Phan, Chủ tịch Quỹ đầu tư Viasa Fund, là một doanh nhân giàu kinh nghiệm với hơn 40 năm lăn lộn trên thương trường quốc tế. Năm 1987, ông là Việt kiều đầu tiên đưa công ty của mình là Hartcourt niêm yết trên sàn chứng khoán Mỹ. Năm 1999, thời điểm thị giá của Hartcourt là 670 triệu USD, cũng là lúc ông quyết định rời công ty, tập trung lấy hai bằng tiến sĩ tại Mỹ và Anh, rồi thành lập quỹ đầu tư gia đình Viasa năm 2001, đặt trụ sở tại Hồng Kông. Hiện tổng danh mục đầu tư của quỹ này là 62 triệu USD. Giờ đây, dù đã sang tuổi 65, nhưng người đàn ông này vẫn xuôi ngược, mê mải với công việc làm ăn.
Sau bảy năm du học tại Hoa Kỳ theo chương trình học bổng của UNSAID, Alan Phan trở lại Sài Gòn năm 1970. Ngoài công việc giảng dạy tại Trường Kỹ thuật Phú Thọ, ông còn tham gia thành lập một số công ty liên doanh với nước ngoài, như Dona Foods, Foremost Dairies (nay là Vinamilk), Mekong Can,… với hơn 18 ngàn nhân viên. Sau ngày đất nước thống nhất, các cơ sở kinh doanh của ông đều bị sung công. Bỏ lại tất cả, ông qua Mỹ với vỏn vẹn 400 USD trong túi. Cuộc trò chuyện giữa chúng tôi cũng bắt đầu từ cột mốc này. Ông nói:
Lần thứ hai qua Mỹ, tôi làm việc cho Công ty đa quốc gia Eisenberg, rồi chuyển qua Polaris Leasing – một công ty con của GE Capital, chuyên cung cấp dịch vụ cho thuê máy bay. Đặc thù công việc đòi hỏi tôi phải di chuyển liên tục, bởi trung bình mỗi quốc gia chỉ có một đến hai hãng máy bay. Năm 1983, tức là sau tám năm đi làm thuê, tôi quyết định ra riêng, thành lập Hartcourt, phần vì quá mệt mỏi, phần khác vì cũng muốn thử sức mình.
Lần thử sức đó như thế nào?
Chúng tôi liên doanh với Magic Marker, xây dựng một nhà máy sản xuất bút ở Trung Quốc. Tuy nhiên, dự án này không thành công. Đến năm 1987, chúng tôi đưa Hartcourt lên sàn chứng khoán Mỹ, để gây vốn. Nhờ vậy, chúng tôi mua lại một công ty ở Mexico, chuyên cung cấp hộp cáp tivi cho General Instrument, công ty con của Motorola. Sản phẩm của chúng tôi chiếm 70% thị phần Hoa Kỳ, doanh thu rất cao, nhưng phần lời không đáng kể, nếu không muốn nói là rất thấp. Làm gia công ở đâu cũng vậy thôi, người ta chỉ trả cho mình một khoản tiền đủ giúp mình tồn tại, để tiếp tục nai lưng ra làm.
Có vẻ như câu chuyện gia công đang được tái hiện tại Việt Nam. Gần đây, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đạt hiệu quả thấp nhất về hai phương diện: sử dụng lao động và công nghệ?
Tôi nghĩ tình trạng dòng FDI đổ vào Việt Nam hiện nay cũng tương tự như Trung Quốc cách nay 15 năm. Đó là một tiến trình mà mình phải chấp nhận. Mối quan tâm duy nhất của các nhà đầu tư là hiệu quả của đồng vốn. Khi công nghệ lạc hậu, nhân công giá rẻ không còn là lợi thế cạnh tranh thì doanh nghiệp sẽ tự khắc phải điều chỉnh, tăng cường đầu tư vào công nghệ và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Vốn nước ngoài cần thiết cho nền kinh tế. Việc kiểm soát FDI, theo tôi, chỉ nên căn cứ trên hậu quả từ hoạt động của doanh nghiệp đối với môi trường. Đây cũng chính là cái giá Trung Quốc phải trả cho quá trình tăng trưởng kinh tế của mình.
Ông có thể nói rõ hơn…
Tôi nghĩ nên tiếp cận những con số Trung Quốc công bố từ nhiều phương diện. Thế giới rất ấn tượng với con số 2.000 tỉ USD dự trữ ngoại hối của Trung Quốc. Nhưng theo một bài báo mà tôi đọc cách nay ít bữa, thì để khôi phục lại môi trường, quốc gia đông dân nhất hành tinh này cần khoảng 2.500 tỉ USD. Do đó, tiên lượng được cái giá phải trả là vô cùng quan trọng đối với chính phủ trước khi đưa ra những quyết sách.
Nói tiếp dự án của chúng tôi tại Mexico. Năm 1994, nhận thấy hiệu quả kinh tế thấp từ việc gia công cho General Instrument, chúng tôi bán nhà máy, quay lại thị trường Trung Quốc, đầu tư vào ngành công nghệ thông tin do sự xuất hiện của Internet.
Tại sao không phải là Mỹ, một thị trường có hạ tầng tốt hơn?
Nhận diện lợi thế cạnh tranh của mình là một yếu tố rất quan trọng đối với tôi khi kinh doanh. Thị trường công nghệ thông tin ở Mỹ cạnh tranh rất khắc nghiệt. Còn Internet ở Trung Quốc lúc đó còn đang trong giai đoạn phôi thai, mới có khoảng 10 triệu người sử dụng Internet. Đến năm 1999, dưới Hartcourt đã thành lập được mười mấy công ty nhỏ, kinh doanh nhiều lĩnh vực, từ giáo dục cho đến mua bán qua mạng…
Tuy nhiên, thất bại của tôi là không kết hợp được các công ty con lại với nhau, tạo thành sự cộng hưởng, nên không cạnh tranh được với một số công ty nội địa. Họa vô đơn chí, đúng lúc đó “bong bóng Dot-com” (bong bóng cổ phiếu của các công ty công nghệ cao – PV) vỡ, tài chính khó khăn, còn Hartcourt vướng vào vụ kiện tụng với Sở Giao dịch Chứng khoán New York… buộc tôi tái cấu trúc Hartcourt thành năm công ty nhỏ, tiếp tục niêm yết trên sàn Mỹ trước khi thoái vốn. Năm 2001, tôi thành lập Viasa Fund, đặt trụ sở tại Hồng Kông.
Có vẻ như ông rất ưu ái thị trường Trung Quốc?
Tôi đầu tư vào Trung Quốc vì thời gian còn làm việc cho Eisenberg, tôi đã lăn lộn ở thị trường này và gầy dựng được một số mối quan hệ. Tôi cũng biết người Trung Quốc rất giỏi làm ăn, đặc biệt là tinh thần doanh nhân của họ, rất ghê gớm. Tôi đã chứng nghiệm được điều này khi bán nhà máy ở Mexico, đầu tư vào Trung Quốc năm 1983. Dù bị chính quyền kiểm soát gắt gao nhưng họ vẫn vượt khó để làm ăn thành công.
Tinh thần doanh nhân mạnh mẽ là một yếu tố quan trọng. Nhưng kinh tế thị trường cũng là một xu hướng không thể kiềm hãm?
Không có kinh tế thị trường thì không có sự phát triển. Nói cho cùng, con người là sinh vật tham lam. Sự tham lam đó hình thành trong lịch sử phát triển của loài người, trở thành bản chất cố hữu, không thay đổi. Một nền kinh tế không phải thị trường, dù có hiệu quả, thì cũng chỉ là tạm thời, sớm hay muộn cũng bị chôn vùi. Cũng chính sự tham lam đó là lý do khiến kinh tế thị trường phát triển mạnh. Thế nên, nếu tạo điều kiện để sinh vật này tự làm giàu cho mình thì nó sẽ có rất nhiều sáng tạo. Còn nếu kiềm hãm, định hướng, lao động cho người khác hưởng thì người ta chỉ làm chiếu lệ mà thôi.
Tôi nói giỡn với mấy người bạn Mỹ rằng đáng ra người Mỹ phải dựng tượng ông Mao Trạch Đông. Nhờ ông ấy kiềm hãm kinh tế Trung Quốc hơn 40 năm nên Mỹ mới có điều kiện để phát triển. Chứ nếu thả ra cho tự do kinh doanh như Hồng Kông thì bây giờ Trung Quốc đã là bá chủ thế giới.
Một số ý kiến cho rằng việc Trung Quốc trở thành bá chủ thế giới chỉ còn là vấn đề thời gian…
Tôi tin rằng chừng nào còn duy trì một nền kinh tế chỉ huy thì Trung Quốc không thể trở thành siêu cường như mong muốn của họ. Cũng giống như xe hơi, một người nhấn ga, một người đạp thắng thì chiếc xe chắc chắn sẽ vận hành một cách xộc xệch.
Trong lời đề tựa cuốn sách Niêm yết sàn Mỹ, ông viết: “Thực sự, niêm yết sàn Mỹ dễ hơn sàn Việt từ phí tổn đến thời giờ”. Hai yếu tố này là lý do khiến sàn Mỹ thu hút được nhiều công ty niêm yết?
Lý do khiến sàn Mỹ hấp dẫn các công ty niêm yết là bởi tính thanh khoản cao. Còn thủ tục đơn giản là do cách tư duy của Chính phủ Mỹ. Họ chỉ quan tâm chuyện duy nhất là các công ty niêm yết phải trung thực và minh bạch, đồng thời tạo môi trường khuyến khích sự minh bạch sinh sôi nảy nở. Mọi doanh nghiệp niêm yết nếu bị phát hiện có hành vi gian dối, bớt xén hoặc cung cấp thông tin sai lệch đều bị trừng phạt rất nặng, thậm chí truy tố. Việc phát hiện hành vi gian dối khá dễ dàng. Bởi ngoài hàng trăm, hàng ngàn cổ đông, việc giám sát doanh nghiệp niêm yết còn có sự góp mặt của các chuyên gia phân tích với sự tiếp tay nhiệt tình của báo chí… Nói nôm na là trong một căn phòng đèn đuốc sáng choang, mọi người dòm ngó lẫn nhau, thì việc che giấu những hành vi gian lận là rất khó. Mọi người cùng hướng tới sự minh bạch vì sự minh bạch mang lại lợi ích cho tất cả mọi người.
Sau hơn ba thập niên bươn chải ở nước ngoài, ông quay lại Việt Nam thành lập Công ty Thông tin Tài chính Vi Phi (Vifinfo). Ông nhìn thấy cơ hội gì từ thị trường này?
Nhiều năm qua, tôi vẫn thường xuyên về thăm quê hương. Ở đây, tôi còn nhiều bà con, bạn bè. Thỉnh thoảng, tôi cũng có những khoản đầu tư nho nhỏ theo lời khuyên của một vài người, nhưng phần lớn đều không thành công. Tôi muốn nghiên cứu thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhưng thay vì mua lại thông tin thì chúng tôi thành lập Vifinfo để tự nghiên cứu và đánh giá. Chúng tôi xây dựng một website về chứng khoán, bán terminals, phần mềm có thông tin nghiên cứu cho các nhà đầu tư cần, và tham gia sản xuất tạp chí Thị trường Chứng khoán mỗi tháng một số. Vifinfo hiện vẫn đang lỗ.
Lỗ nhiều không, thưa ông?
Chúng tôi đã đầu tư khoảng 1,2 triệu USD và đến thời điểm này, vẫn chưa thu được một đồng lời. Chừng nào chịu hết nổi thì tôi buông. Nhìn chung, khoản đầu tư này khá khiêm tốn trong tổng danh mục đầu tư của quỹ Viasa Fund và cũng không phải là vấn đề sinh tử. Thực ra, hoạt động kinh doanh của tôi chủ yếu vẫn là thị trường Mỹ và Trung Quốc. Về phần mình, tôi cũng không đặt nhiều kỳ vọng vào thị trường này.
Tức là ông đã chuẩn bị sẵn sàng cho mình tình huống thất bại?
Trong hơn 40 năm đi làm, tôi chưa thấy một trường hợp nào thành công một cách êm thắm. Ông Eisenberg, Chủ tịch Tập đoàn Eisenberg, có nói một câu mà tôi nhớ hoài: “Khi anh bị té thì cố gắng ngửa mặt lên. Chừng nào anh còn ngẩng mặt lên thì anh còn có thể trỗi dậy”. Thực tế là tôi cũng đã một vài lần trắng tay, nhưng không xem đó là thất bại.
Vậy thì, với ông, như thế nào mới là thất bại?
Với tôi, bỏ cuộc trước khi tới đích là thất bại. Tôi chưa bỏ cuộc nghĩa là tôi chưa thất bại.
Còn sự thành công?
Tôi quan niệm một người thành công trong cuộc sống phải hội đủ sáu yếu tố. Thứ nhất là có sức khỏe. Thứ hai, trí tuệ đầy đủ. Thứ ba, tinh thần mạnh mẽ, sáng suốt. Thứ tư, tâm linh mình được thanh nhàn, êm ả, hòa hợp với vũ trụ, với đấng tối cao nào đó. Thứ năm, trả ơn xã hội bằng những đóng góp thiết thực. Sau cùng, có tài sản vật chất đầy đủ. Thiếu bất kỳ yếu tố nào trong sáu yếu tố này thì chưa phải toàn vẹn.
Có cầu toàn quá không?
Đúng là khó ai có thể đạt được sáu yếu tố này một cách trọn vẹn. Một ngày thành công và hạnh phúc là ngày mình cải thiện được một vài yếu tố trong đó. Còn ngày nào không có sự cải thiện thì là một ngày vô dụng. Tức là so sánh mình ngày hôm nay với ngày hôm qua.
Từ giác độ của một nhà đầu tư, ông đánh giá thế nào về môi trường làm ăn ở Việt Nam hiện nay?
Việt Nam khá giống với Trung Quốc cách nay 15 năm, vẫn đang dùng dằng giữa thể chế kinh tế thị trường và kinh tế chỉ huy của Nhà nước. Sự không rõ ràng này khiến các nhà đầu tư nước ngoài không tiên liệu hết được rủi ro khi cần ra những quyết định quan trọng, khiến việc kinh doanh bị chi phối quá nhiều bởi yếu tố may rủi. Đó là vấn đề khiến các nhà đầu tư e ngại nhất. Còn Trung Quốc thì rõ ràng hơn. Viễn thông, xuất bản, quốc phòng hay những lĩnh vực liên quan đến an sinh xã hội như điện, nước… vẫn do Nhà nước độc quyền kiểm soát. Nhưng các ngành sản xuất hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu, công nghệ cao, ngân hàng… thì được phép hoạt động theo quy luật của kinh tế thị trường. Việt Nam chưa được như vậy.
Nếu cần một khuyến nghị để thu hút FDI, ông sẽ nói…
Trung bình mỗi năm các nhà đầu tư nước ngoài giải ngân khoảng 70 – 100 tỉ USD vào các dự án tại Trung Quốc. Trong khi đó, những công ty Trung Quốc niêm yết trên sàn Mỹ hiện nay đã thu hút được khoảng 1.000 tỉ USD. Chính phủ Trung Quốc đã nhận ra được điều này nên họ có nhiều động thái khuyến khích các doanh nghiệp niêm yết trên sàn giao dịch nước ngoài. Xét cho cùng thì đây cũng là một hình thức thu hút đầu tư nước ngoài. Dù Chính phủ Việt Nam đã có nhiều cố gắng trong cải cách hành chính, tạo nhiều thuận lợi cho những nhà đầu tư nhưng để mang vốn đầu tư vào Việt Nam, họ vẫn phải vượt qua rất nhiều rào cản, chờ dự án được phê duyệt, rào cản pháp lý…, khiến tốn kém về thời gian và chi phí. Trong khi đó, nếu công ty Việt Nam niêm yết trên sàn giao dịch quốc tế, nhà đầu tư có thể dễ dàng đầu tư vào trong năm giây đồng hồ, bằng cách mua cổ phiếu của công ty. Vấn đề thứ hai, cũng rất quan trọng đối với các nhà đầu tư, là tốc độ thoái vốn. Khi cần rút vốn, nhà đầu tư cũng chỉ cần một thao tác là đặt lệnh bán cổ phiếu của doanh nghiệp mà họ đang nắm giữ. Thêm nữa, một công ty đã niêm yết, thí dụ như sàn Nasdaq, thì bản thân doanh nghiệp cũng không cần phải mất thì giờ tìm kiếm, trình bày, thuyết phục… các nhà đầu tư.
Một vấn đề khiến nhiều nhà đầu tư nước ngoài quan tâm là liệu Chính phủ Việt Nam có thể kiểm soát lạm phát ở mức 7% như chỉ tiêu Quốc hội đề ra. Ông thấy sao?
Tôi luôn hoài nghi về những con số, chỉ số mà các chính phủ công bố, không riêng gì Việt Nam. Cũng giống như việc chi tiêu của một gia đình, kiếm được năm đồng mà xài mười đồng thì chắc chắn phải mang nợ, không gặp rắc rối hôm nay thì ngày mai sẽ gặp rắc rối, mặc dù trong ngắn hạn có thể vay nợ chỗ này chỗ khác. Mỹ là một trường hợp điển hình. Chính quyền của Tổng thống Barack Obama đang xài quá nguồn thu của mình. Việc này là một lối tự sát từ từ.
Ngoài công việc kinh doanh, được biết ông còn tham gia giảng dạy tại hai trường đại học Fudan và Tongji ở Trung Quốc. Đi dạy học với ông là…
Giờ dạy của tôi rơi vào ngày cuối tuần nên cũng không ảnh hưởng nhiều đến công việc. Thực ra, lý do khiến tôi đi dạy là để học.
Học gì?
Đi dạy là dịp để tôi phải hệ thống lại kiến thức cũ, đồng thời mình phải nghiên cứu, phát triển thêm. Sau khi tham gia vài ba khóa, hiện tôi đã chấm dứt công việc này.
Vì hết cái để học?
Thành thực, tôi không thích sinh viên châu Á vì họ thường rất thụ động. Vào lớp là nghe thầy giảng từ đầu đến cuối, trong khi tôi đòi hỏi sinh viên phải đọc sách trước khi tới lớp. Thông thường, tôi chỉ dành khoảng 20 phút để giải thích những vấn đề mà họ không hiểu, thời gian còn lại để dành cho sự tranh biện. Sách chưa chắc đã đúng, những gì tôi hiểu chưa chắc đã đúng. Muốn học có hiệu quả thì phải có sự tranh biện. Chính sự thụ động của sinh viên khiến tôi hết hứng thú.
Cách nay hơn 40 năm, ông cũng là sinh viên Á Đông?
Hoài nghi là một phẩm chất cần thiết để tiến xa trên con đường học vấn. Tôi thích sự tranh biện vì nó tạo ra sự kích thích về trí tuệ, chứ không phải vì tôi ương bướng. Vì vậy nên thời đi học, tôi được một số thầy rất thích, nhưng cũng có một số thầy không thích.
Gác lại chuyện công việc. Người ta nói biết làm thì cũng phải biết chơi. Còn ông thì sao?
Tôi cũng ham chơi. Những thú chơi của tôi khá đơn giản. Một buổi chiều thư thả ngồi nghe những bản nhạc cổ điển mình yêu thích, đọc một cuốn sách, đi bơi, lang thang vô rừng hoặc đi ăn với bạn bè là đủ vui. Những thú chơi không tốn kém, làm tôi tự tin hơn, bởi ngay cả những khi túng quẫn nhất, tôi vẫn có thể chơi hoài.
Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện này.

Thứ Tư, 9 tháng 5, 2012

Càng có nhiều góc nhìn càng đến gần sự thật


“Đừng lo sợ, nghi ngại, hãy đi tìm những cuộc phiêu lưu cho cá nhân mình” – tác phẩm 42 năm làm ăn tại Mỹ và Trung Quốc và Một tư duy mới cho kinh tế và xã hội Việt Nam của TS Alan Phan là những cuộc phiêu lưu kỳ thú với đầy đủ mùi vị đắng cay, ngọt bùi, những chia sẻ chân thực nhất của một trí thức doanh nhân từng làm việc cho nhiều công ty đa quốc gia và ngân hàng ở Wall Street.

 Mô tả nền kinh tế Việt Nam trong những năm tới, ông có cái nhìn khá bi quan? Ông nhìn nhận thế nào về môi trường kinh doanh ở Việt Nam?
- Không chỉ Việt Nam, kinh tế toàn cầu trong 3 đến 5 năm tới sẽ rất khó khăn. Khủng hoảng tài chính 2008, thay vì để nó chết đi để được tái sinh, người ta lại cho uống thuốc giảm đau, nên con bệnh vẫn chưa được giải phẫu, tình trạng ngày càng tệ hại. Tôi nghĩ trước sau gì nó cũng sẽ chết đi để tái sinh, đó là chu kỳ tất nhiên. Kinh tế Việt Nam càng khó khăn gấp bội vì phụ thuộc quá nhiều vào nước ngoài. Hệ thống tài chính của ta có những mắt xích rất yếu, dễ gây đổ vỡ cho nền kinh tế, sự tiêu xài của người dân đang bội chi thường trực…tất cả gây nên phản ứng dây chuyền, lạm phát, lãi xuất tỷ giá rất bấp bênh, không biết sẽ sụp lúc nào. Đôi khi phải mạnh dạn dẹp bỏ căn nhà cũ nát để xây căn nhà mới, nhưng rất tiếc chúng ta vẫn sống trong khu ổ chuột  hoài, vì có người vẫn….thu được tiền nhà, không muốn phá đi. Văn hóa Việt Nam sẽ không thay đổi lắm, khó khăn nhất sẽ là doanh nghiệp nhỏ vốn ít, cạnh tranh cao, lãi xuất cao, dẫn đến vay tín dụng đen, xã hội đen, vỡ nợ ngày càng nhiều, kéo theo một loạt các vấn nạn xã hội, cướp của, giết người, lừa đảo ngày một nhiều hơn… Một sân chơi không bằng phẳng, quá nhiều đặc quyền đặc lợi, bị trói buộc về hành chính, pháp lý, chủ nghĩa phong bì đè quá nặng. Những thói quen xấu như chụp giựt, tham lam, mánh mung, dối trá, liều lĩnh, sĩ diện… vẫn nhiều gấp chục lần các hành xử đạo đức, cẩn trọng, trách nhiệm, danh dự và hy sinh. Trong một lần trò chuyện, tôi có nói với ông cựu bộ trưởng rằng giải pháp ít tốn tiền nhất để cải cách hành chính là…giảm 50% công chức, để lấy ngân sách đó tăng lương cho 50% còn lại. Ông ta nghĩ là tôi đùa, nhưng tôi tin là làm thế, kinh tế sẽ vực dậy rất nhanh.
Nhìn vào đời sống dân sinh, điều gì làm ông lo ngại nhất?
- Hơn 100 năm sau thời Pháp thuộc, đời sống của đại đa số người dân vẫn không có cải thiện gì nhiều . Không thể trách họ được vì cơm áo gạo tiền còn chưa đủ, nói gì đến chuyện đạo đức. Đáng sợ nhất là tư duy ù lì, trì trệ của con người, bắt nguồn từ một tư duy già cỗi, nông cạn và nhiều mặc cảm. Thực tình, nhiều bậc trí giả đã lo ngại là so với thời cũ, chúng ta đã đi thụt lùi về đạo đức xã hội và hành xử văn minh. Tôi có cảm tưởng chúng ta vẫn sống và vẫn tranh đấu, suy nghĩ trong môi trường cả 100 năm trước. Những mặc cảm thua kém với các ông chủ da trắng vẫn ám ảnh các bạn trẻ ngày nay. Chúng ta vẫn bàn cãi về những triết thuyết mà phần lớn nhân loại đã bỏ vào sọt rác. Trong lãnh vực kinh doanh, phần lớn các doanh nhân vẫn cho rằng bất động sản và khoáng sản là căn bản của mọi tài sản. Sản xuất gia công và chế biến nông sản vẫn chiếm một tỷ trọng rất lớn trong kim ngạch xuất khẩuMột doanh nhân Trung Quốc đã mỉa mai với tôi khi đến thăm một khu công nghiệp của VN, “Họ đang cố học và làm những gì chúng tôi đang muốn quên”. Trong khi thế giới đang hồi sinh với thế hệ trẻ tự tin tràn đầy năng lực cho những thử thách của thế kỷ 21, thì người trẻ VN đang lần mò trong bóng tối của quá khứ, với sự khuyến khích của các nhóm muốn giữ quyền lực và bổng lộc. Tôi tự hỏi, sao quê hương mình … già nua nhanh như vậy? Tôi lo cho cái tư duy già cỗi của tuổi trẻ sẽ giữ chân VN thêm nhiều thập niên nữa. Cái bẫy thu nhập trung bình to lớn và khó khăn hơn mọi ước tính.
-Là người có nhiều kinh nghiệm trên thị trường tài chính, ông nhìn nhận thế nào về “hậu khủng hoảng” tại Việt Nam? Khi thị trường chứng khoán và địa ốc tụt dốc tới đáy, liệu có xảy ra một cuộc “thôn tính” hàng loạt bởi các công ty nước ngoài, và các thương hiệu Việt non trẻ sẽ mất quyền thi đấu ngay trên sân nhà?
Đôi khi phải mạnh dạn dẹp bỏ căn nhà cũ nát để xây căn nhà mới, nhưng rất tiếc chúng ta vẫn sống trong khu ổ chuột hoài, vì cóngười vẫn… thu được tiền nhà, không muốn phá đi
- Trên thương trường luôn luôn cá lớn nuốt cá bé. Theo cách nhìn của tôi nếu mình yếu, nên để cho người ta lấn át để học hỏi và nhờ đó tìm ra thế mạnh của mình. Giống như bóng đá vậy, mình chơi dở mà không dám thi đấu với những đội mạnh hơn sẽ dở hoài. Phải thi đấu, càng học nội lực càng mạnh, sức cạnh tranh gia tăng. Đó là học phí phải trả để tăng trưởng. Nếu không cứ èo uột hoài.
Cách đây 20 năm khi tôi bước chân vào thị trường Trung Quốc, đa số những công ty còn rất yếu, họ cầu cạnh chung tôi mua lại vì các công ty Mỹ có chiến lược kinh doanh bài bản, quản trị chuyên nghiệp. Nhưng sau 10, 15 năm, khi đã học hỏi được kinh nghiệm, giờ họ lại quay ngược lại, trở thành đối thủ cạnh tranh rất hiểm hóc. Thực tình chuyện thôn tính gần như…nuôi ong tay áo! Chính sách mở cửa làm ăn với Trung Quốc vẫn là một cuộc tranh luận ở Mỹ. Trong một cuộc chiến, nhìn về lâu dài, chưa biết ai hơn ai thua, điều đó tùy vào sức mạnh nội lực. Dùng chữ “thôn tính” ở đây tôi e hơi quá khích. Tôi tin trong kinh tế toàn cầu, phần lớn là sự cộng hưởng để tăng trưởng
-Nhìn từ góc độ quản trị, theo ông vì sao các doanh nghiệp Việt Nam rất khó khăn khi chuyển từ một doanh nghiệp “gia đình trị” sang doanh nghiệp đại chúng?
- Đó cũng là bài toán mà các doanh nghiệp Trung Quốc và Đông Nam Á đang đối diện. Từ một doanh nghiệp gia đình chuyển sang một doanh nghiệp có sự minh bạch trong tài chính, tham dự của nhiều người trong hội đồng quản trị, việc thay đổi tư duy, lề lối làm việc sẽ khó khăn là đương nhiên. Khi một doanh nghiệp tập trung quyền lực theo kiểu gia đình trị, luôn luôn có nghi kỵ, giấu diếm với đối thủ, với người ngoài và không muốn mở rộng tư duy, cách làm việc. Chính điều đó làm cho họ ngày càng yếu đi. Để sống còn chính họ sẽ phải tuên theo sự điều chỉnh của thị trường. Thế hệ mới sẽ thay đổi, đó là bắt buộc. Nhưng tôi lạc quan khi quan sát các công ty Trung Quốc, Thái Lan, Singapore… khi người cha bước ra khỏi đó, một lớp trẻ mới đi học từ Âu Mỹ về có tầm nhìn, suy nghĩ giống nhau, cởi mở hơn,  điều đó tạo nên sức mạnh mới của họ.
-Tư duy khác biệt nào đã giúp ông thành công ở Mỹ và Trung Quốc? Ông đã từng phải trả giá đắt như thế nào cho những thành công ấy?
Nguy hiểm nhất với doanh nhân không phải là khi ở dưới đáy, mà chính khi ở trên đỉnh vinh quang, người ta dễ quên đi nhiều thứ, dễ bị té nhất.
- Trong cạnh tranh, sản phẩm và chỗ đứng của mình trên thị trường phải khác biệt. Tôi luôn tránh chữ “Me-Too”. Làm khác đưa tôi đến một là bứt phá cao, hoặc…vỡ mặt, không nhàng nhàng. Một tư duy giúp tôi rất nhiều trong kinh doanh là không sợ thất bại. Coi thất bại như người bạn thay vì kẻ thù. Thất bại dạy tôi nhiều thứ. Nếu sợ thất bại, sẽ chẳng dám làm khác, hạn chế rất nhiều khả năng sáng tạo. Thắng không kiêu, bại không nản, chấp nhận thất bại, giữ được sự kiên trì, tiếp tục bước đi, không bỏ cuộc là đức tính cần có của người kinh doanh.
Thực tình khi trẻ người ta thường táo bạo, đó là đặc tính của con người. Chuyện táo bạo khiến tôi có nhiều bước ngoặt khá ly kỳ, dù có khi té dập mặt. Trong đời làm ăn, tôi lên voi xuống chó cũng nhiều. Nhưng giờ lớn tuổi rồi, ít mạo hiểm hơn, điều đó đồng nghĩa với thành công không còn được như xưa nữa, thất bại cũng sẽ ít hơn. Đặc tính chung của doanh nhân khi bước qua một ngưỡng nào đó, họ bắt đầu chậm lại. Ngoài ra, có một yếu tố vô cùng quan trọng là sự may mắn. Táo bạo mà không may mắn sẽ thành ngu xuẩn, tôi đã từng như thế. Kinh doanh là trải nghiệm “thực” nhất trên chốn giang hồ. Những trải nghiệm thực ấy cho tôi nhiều cảm xúc, đến giờ này vẫn sống rất mạnh trong tôi. Nếu không thực tôi đã quên nó rồi. Với tôi cuộc đời không phải là một sự tập hợp của những ngày tháng mà là sự tập hợp của những trải nghiệm, không phải sống bao lâu, mà là sống như thế nào. Ngày trẻ, tôi mơ làm giáo sư đại học, bây giờ, tôi hạnh phúc vì được sống cuộc đời doanh nhân.
- Làm thế nào để ông có thể đứng dậy sau mỗi lần thất bại?
- Đừng đổ lỗi cho ai khác, hơn 80% thất bại là do nội lực của mình. Đừng sợ những trận bão, vì nó là bài học tốt giúp tôi can đảm hơn, giống như bạn vừa trải nghiệm qua một khóa học, có thêm kiến thức và động lực để đi tới. Tôi không xấu hổ vì thất bại, không nhụt chí, sợ sệt. Tôi cũng cảm ơn các đối thủ và kẻ thù, vì họ cũng là ân nhân, dạy tôi rất nhiều bài học thực dụng và giữ tôi không ngã đau khi leo cao…Tôi đã ba lần gần như phá sản, nhưng sau mỗi lần về số không, tôi lại phục hồi với một sức mạnh mới và mức tăng trưởng vượt trội. Lần đầu tiên năm tôi ba mươi tuổi, từng làm chủ đầu tư và đối tác cổ đông của nhiều công ty nổi tiếng Việt Nam như Dona foods, Điện Quang, sữa Foremost, tiền thân của Vinamilk, Mekong Car sản xuất xe La ĐàLạt… với tài sản ước tính 7 triệu USD. Nhưng sau 1975, thế cờ xoay vần, tôi mất hết. Sang Mỹ chỉ còn 600 USD trong túi. Năm 1982, khi đang làm địa ốc bên Mỹ rất thành công, kinh tế Mỹ suy thoái, lãi xuất ngân hàng lên 18-19%, tôi phải buông tay, mất khoảng trên 10 triệu USD. Lần thứ ba khi thị giá công ty Hartcourt đạt mức 700 triệu USD trên sàn chứng khoán Mỹ, tôi bắt đầu phát triển Hartcourt ào ạt. Khi bong bóng dotcom bắt đầu xìu xuống, các đầu tư dàn trải đòi hỏi một nhu cầu về vốn rất cao mà Hartcourt không thể kiếm được khi bong bóng vỡ. Đến năm 2002, thị giá Hartcourt sụt xuống còn 100 triệu USD, 600 triệu USD đã không cánh mà bay!
Nguy hiểm nhất với doanh nhân không phải là khi ở dưới đáy, mà chính khi ở trên đỉnh vinh quang, người ta dễ quên đi nhiều thứ, dễ bị té nhất. Thời điểm vàng son của bong bong dotcom năm 2000, thành công đó không thực sự do tài năng, mà do may mắn. Nhưng tôi bắt đầu trở nên mù quáng và thấy mình là một đại gia tài ba có thể tạo dựng một Microsoft, Cisco System, Yahoo mới của Trung Quốc…Tham vọng cùng những lời ca tụng, tâng bốc đã đẩy tôi đi quá xa thực tế. Tôi kiêu căng, liều lĩnh, mất đi trọng điểm về mục tiêu công việc cũng như đời sống cá nhân…Đó là kẻ thù tồi tệ nhất không chỉ với riêng tôi mà với rất nhiều doanh nhân khác khi mới đạt được thành công bước đầu….Nhưng tôi không suy nghĩ nhiều về những mất mát, và luôn tin cái gì chết đi sẽ hồi sinh. Nguy hiểm nhất không phải là sự chết mà là sự sống dật dờ như đã chết (zombies).
- Thành công trên nhiều thị trường, vì sao ông lại thất bại khi đầu tư vào Việt Nam? Thất bại đó có làm ông nhụt chí? Liệu ông còn tiếp tục đầu tư vào thị trường này?
Ông Trần Sĩ Chương, chuyên gia kinh tế:“Một con người uyên bác, đã sống ba đời trong một đời người. Sau một thời gian dài “lưu lạc giang hồ”, anh cũng như phần lớn Việt kiều chúng tôi, đều thấy một cơ hội lớn ở Việt Nam, đó là truyền lại kinh nghiệm, kiến thức sống và làm ăn cho thế hệ trẻ. Một việc làm có ý nghĩa lớn, giúp anh phấn khởi, lạc quan hơn trong sự trở về. Có lẽ anh đã tìm được lẽ sống ở Việt Nam. Anh đang làm công việc này rất tốt, với doanh nhân cũng như các bạn trẻ, sinh viên. Tôi ngưỡng mộ những gì anh đang làm. Là loại người hiếm, không sợ vạch áo cho người khác thấy lưng mình đầy thẹo, anh là một diễn giả hạng A, vì ngoài kiến thức, anh còn thấy được cái bao quát, toàn thể, cộng với cách nói dí dỏm, nên người nghe cảm thấy rất hấp dẫn, vừa học được nhiều”.
Ông Vũ Quang Dương, nguyên trưởng cơ quan đại diện thương mại Việt Nam ở Hong Kong:
“Là nhà phân tích tài chính ở phố Wall, doanh nhân Việt kiều đầu tiên đưa công ty của mình lên sàn chứng khoán Mỹ, chuyên gia tư vấn về các thị trường đang nổi cho các công ty đa quốc gia tại Mỹ và châu Âu… những dự báo về kinh tế Việt Nam, Trung Quốc của anh tương đối chính xác, thường đi trước năm năm. Một con người thẳng thắn, trung thực, nên đôi lúc cũng gặp khó. Nhưng anh không sợ mất lòng, vì anh cho rằng một nhà khoa học, một trí thức thì phải nói thẳng. Thông minh, chịu khó học hành, không thích phô trương, rất nặng lòng với quê hương, anh cố gắng thực hiện bằng được di chúc cha để lại, đó là phải làm được điều gì có ích để góp phần giúp đỡ đất nước, quê cha đất tổ thoát khỏi nghèo khó. Sống hết mình và rất cởi mở với bạn bè”.
- Tôi đầu tư vào thị trường Việt Nam 1,5 triệu USD, so với mấy trăm triệu USD đầu tư vào Trung Quốc và thế giới thì “nhỏ hơn con thỏ”. Vả lại bản thân không có thời gian nhiều, không lưu tâm đến quản lý chặt chẽ nên thất bại đã xảy ra. Nhưng thất bại không phải là yếu tố để tôi quyết định có đầu tư tiếp hay không. Lý do hoàn toàn nằm ở khía cạnh tình cảm. Nếu tôi là nhà đầu tư nước ngoài, tôi sẽ không đầu tư vào Việt Nam vì những yếu tố khách quan không hiệu quả, nhưng vì tôi là người Việt, đây là quê hương, nên có lẽ tôi sẽ quay lại đầu tư thêm trong tương lai.
- Trải qua nhiều thăng trầm, vì sao đến giai đoạn này, ông lại muốn trở thành một nhà quan sát, với những bài phân tích kinh tế xã hội mang tính phản biện? Phẩm chất nào giúp ông nhìn thấy sự thật đằng sau những rối bời của thời cuộc?
- Suy nghĩ của tôi có thể chỉ mang tính cá nhân, nhưng theo tôi, người gọi là chuyên gia  phải có một chút thực tế, trải nghiệm kinh doanh thì hiểu biết mới thấu đáo. Tôi thấy yếu điểm nhất của các chuyên gia nói chung trên thế giới là kiến thức quá sách vở, đóng khung hạn hẹp trong tư duy, nhất là những người theo các trường phái, triết thuyết nào đó. Các chuyên gia Việt Nam còn bị thêm một giới hạn nữa mà tôi hay nói vui là “ phải có giấy phép của chính phủ”, suy tư vì thế bị ràng buộc thêm.Những đóng góp của tôi là cách “nghĩ ra ngoài chiếc hộp”, đưa ra những tư duy khác một chút để mọi người cùng suy nghĩ. Tôi hơi bất ngờ là cái nhìn của tôi được nhiều người chia xẻ. Nền kinh tế nước mình tồi tệ hơn người ta nghĩ, vài chuyên gia đã bắt đầu thay đổi suy nghĩ của họ, điều đó thúc đẩy tôi nghiêm túc thêm. Tôi không biết mình nói đúng hay sai nhưng thực tình càng có nhiều cách nhìn khác nhau càng đến gần sự thật. Mục đích của tôi chỉ là góp thêm một góc nhìn
Ở thời điểm này của cuộc đời, khi đã trải qua bao thăng trầm, mất mát, tôi muốn về Việt Nam để xem con tạo xoay vần, và để sống cho mình nhiều hơn. Những đổi thay dâu bể khiến cái nhìn của mình có cảm xúc, rõ ràng và toàn diện hơn. Vả lại, tôi là người “đúng ngoài”, không phải là cái nhìn của người đang mong quyền lực, không mơ làm chính trị, không làm hay nói vì tiền, không có gì để mất. Giống như người không liên quan đến trận đấu, lời  phê bình sẽ khách quan hơn
-“Vô minh tạo ra tham muốn, và từ đó tham muốn tạo ra sợ hãi”, quan điểm này của đạo Phật có gì trái ngược với động lực kinh doanh của doanh nhân? Ông suy nghĩ như thế nào về chuyện được mất và sức lôi cuốn của đồng tiền?
-Nói chung, cuộc đời mọi người chứa nhiều chua cay trong lựa chọn. Khi nhận được một cái gì, đồng nghĩa với mất nhiều thứ khác, như thời gian cho gia đình, bạn bè, cho riêng tư. Suy nghĩ cũng hạn hẹp hơn khi mình quá chú tâm vào kinh doanh. Cái mất lớn nhất là sự thanh bình trong tâm hồn vì áp lực hàng ngày tàn phá. Với tôi, mất mát lớn nhất là sức khỏe. Do bay liên tục, sống trong khách sạn nhiều hơn ở nhà, tôi đã bị đau tim nặng và phải giải phẫu. Đó là cái giá phải trả cho sự thành công. Tôi nói điều này để các bạn trẻ hãy suy nghĩ trước khi lựa chọn nghiệp doanh nhân. Phải làm những gì mình thực sự đam mê, nếu không sẽ rất dễ bỏ cuộc.
Thực tình tôi không nghĩ đạo Phật là phải cởi bỏ mọi thứ trần tục. Với tôi, đạo Phật mang tính thiền nhiều hơn, Phật tính nằm trong mỗi người. Bất cứ mình làm gì, vấn đề là tâm hồn mình có bình an không. Nếu kinh doanh để làm lợi cho xã hội, không đi ngược lại với bản ngã, không đi ngược lại với đạo đức thì ham muốn đó không có gì mâu thuẫn với đạo Phật. Vô minh nằm trong lòng người. Người đàn ông có bốn thứ lôi cuốn, đó là tiền, danh, quyền, và nhục dục. Những ham muốn hay lôi kéo mình đi lầm đường. Làm chủ được nó là tùy sức mạnh bên trong của mình thôi.
-Ông có sợ…nợ không?
- Tôi đã qua những lần nợ đòi, nên tôi sợ lắm, tránh xa nó như tránh bệnh hủi vậy. Nợ làm người ta mất hết hạnh phúc, nhất là ở xứ Mỹ, người doanh nhân phải lựa chọn rất gay gắt giữa sự nghiệp và gia đình, vì sự đổ vỡ có thể xảy ra bất cứ lúc nào, cùng với nó là mất nhà, mất xe, mất vợ, mất con…Đó là mặt trái của “thánh địa tư bản”, nó buộc con người phải vươn lên, vượt qua nợ nần. Tuy nhiên, xã hội không có lòng tham, sẽ không có cạnh tranh, muốn tiến bộ phải chấp nhận cạnh tranh. Công ty của tôi bây giờ chỉ có ba gia đình làm chung, có bao nhiêu làm bấy nhiêu, nhiều nhà đầu tư khác muốn rót tiền vào, nhưng tôi sợ nhỡ làm ăn thua lỗ lại lâm vào cảnh nợ nần nên từ chối hết. Sợ nhất là mấy nhà đầu tư như “mafia Nga”, không biết chừng nào mình mất tay mất chân nếu làm ăn thua lỗ
-Từng có rất nhiều tiền, và cũng từng trắng tay. Từ khi nào ông đã thoát khỏi sự vây bủa của đồng tiền, để tìm thấy tự do thực sự, để yêu cuộc sống chỉ vì niềm vui sống?
- Thực tình cho đến giờ tôi vẫn chưa thoát khỏi sự vây bủa của đồng tiền. Đối với tôi đồng tiền không quan trọng lắm, nhưng tất cả những gì tôi yêu đều cần tiền. Tuy nhiên, tôi biết cách né để tránh những lưới bẫy quá nặng. Kinh doanh, viết sách, blog Góc nhìn Alan của tôi luôn có số lượng người đọc cao…đó là sức mạnh giúp tôi có thể làm nhiều việc trong một lúc với niềm hưng phấn lúc nào cũng mãnh liệt. Mỗi người đều tự đi tìm ý nghĩa mục đích cho đời mình, và cứ thế lên đường thôi. Ôn lại những bôn ba giúp tôi bình tâm trở lại. Hạnh phúc với tôi bây giờ là sự tự do. Tự do làm những gì mình muốn làm, nghĩ cái gì mình muốn nghĩ, sống lối sống mà mình thích sống. Tự do không lo nghĩ về đồng tiền, về sức khỏe, về danh lợi quyền thế…Đương nhiên tự do chỉ là tương đối, vì con người còn quá nhiều gánh nặng khi nghĩ đến xung quanh. Cố gắng sống như lời Trịnh Công Sơn, mỗi ngày chọn một niềm vui. Hạnh phúc nhất khi ngủ dậy thấy mình mạnh khỏe, suy nghĩ phải làm gì cho ngày hôm nay vui hơn. Tôi đã viết ra một danh sách 100 chuyện phải làm trước khi chết, và đã làm được…42 chuyện. Tôi cũng không bị áp lực có làm hết 100 chuyện ấy không, đó là tự do mà tôi muốn nói. Bây giờ, tôi không còn nhiều ràng buộc nữa. Nói về chuyện đất nước, có người bàn ra bàn vào cũng vui, vì như thế là cái đầu mình không bị trì trệ, bản thân mình cũng nhờ thế mà thoát khỏi sự yếm thế, hằn học, ganh tỵ
- Khả năng hài hước, tự trào của ông có được do bản tính hay là kết quả của một quá trình trải nghiệm?
- Có lẽ do bản tính, sau nữa là nhờ “góc nhìn”. Với tôi chẳng có gì là quan trọng. Khi Vietnam net báo tin bài Quê hương sao già nua của tôi có 22 ngàn người đọc, tôi hỏi các bạn ấy vậy ai có số người đọc nhiều nhất? Họ trả lời: “ Bất cứ bài gì về Cường đô la và Hồ Ngọc Hà đều có hơn 600 ngàn người đọc. Riêng bài cô gái bị rắn cắn đâm ra cuồng… sex có gần một triệu người đọc”. Có lẽ ông Alan phải để cho rắn cắn vài ba lần, để có người đọc nhiều hơn! (cười hóm hỉnh). Nói thế để đừng bao giờ có những hoang tưởng về sự quan trọng của mình.

Thứ Sáu, 4 tháng 5, 2012

Bàn về Nguyên Khí, Dương Khí và Âm Khí


Nguyễn Tất Thịnh06:20' AM - Thứ năm, 03/05/2012
Thống nhất nhận thức rằng: Sự chuyển hóa các quá trình bên trong một Sinh thể / Cấu trúc sống như thế nào sẽ quyết định các trạng thái của nó phát triển lành mạnh hay lụn bại
Khí: Trong khuôn khổ bài viết này, Khí được hiểu là sự hiện sinh nội tại lưu chảy bên trong, giữa những bộ phận khác nhau của một Sinh thể /Cấu trúc sống nhất thể, ví như: trong một Con người hay trong cấu trúc Xã hội. Dòng Khí trôi chảy biểu hiện sự luân lưu bình thường của các dòng tương tác sống, dấu hiệu về sự thông suốt trong toàn bộ Cấu trúc nhất thể đó. Trong Cấu trúc sống đó luôn xảy ra các quá trình đốt cháy, hay chuyển hóa vật chất, sản phẩm của quá trình đó là:Năng lượng + Cặn + Khí. Năng lượng dùng để nuôi cấu trúc hoạt hóa, Cặn bị đào thải thông qua ‘Dị hóa’, còn Khí, lấp đầy không gian bên trong Sinh thể / Cấu trúc sống, tạo nên môi trường đảm bảo cho chu trình tuần hoàn khép kín và cân bằng nội tại của chính nó. Đồng thời các hiện tượng của Sinh thể / Cấu trúc sống có thể nhận dạng được bởi và thông qua môi trường đó. (nên Y học Phương Đông hay có phương pháp: chẩn Khí / vân Khí / điều Khí / hoạt Khí…). Về phương diện vật chất là nhẹ nhất và dường như khó nhận thấy bằng cách thông thường trong hoạt động của Sinh thể / Cấu trúc sống. Để dễ hiểu chúng ta hãy hình dung đến mọi hoạt động đang xảy ra trên Trái đất, và tạo ra Bầu Khí Quyển vậy – Cũng tương tự như thế đang xảy ra trong một Sinh thể / Cấu trúc sống: như một Con người hay trong Xã hội của họ.
Nguyên khí: là Khí dưới dạng tinh khôi như cấu trúc tự nhiên ban đầu, xác lập cho Sinh thể có trạng thái cân bằng tối ưu, làm chúng khi sinh ra, với chính tiềm năng của mình, có tiềm năng là tối đa để ứng xử, đối ứng, trao đổi trong các quan hệ tương tác với các Bộ phận khác / Cấu trúc khác. Bởi vậy, trong quá trình sống, chúng mang trong bản thân tiềm năng tối đa ấy đi dần đến sự trưởng thành lành mạnh, cân bằng.Nguyên Khí không chỉ có từ thuở ban đầu mà còn luôn được sinh ra khi Sinh thể / Cấu trúc sống nằm trong tình trạng cân bằng theo đúng qui luật tự nhiên với Môi trường. Đến lượt nó lại có tác dụng đóng góp cho việc củng cố sự cân bằng đó theo chiều hướng trong lành… Trong quá trình sống sự lệch lạc, không cân bằng… bên trong và bên ngoài… lâu không được (set / clean / back / make / get…) up nên trạng thái đó dần bị lệch pha, không giữ được tỉ lệ (lượng và chất) để có trạng thái cân bằng tối ưu ban đầu, nên lệch lạc và tha hóa…
Dương Khí: là phần Nhiệt của Khí nói ở trên, mang Năng lượng sống – dưới dạng Công năng, nuôi dưỡng sự chuyển hóa theo chu trình thuận, làm thanh sạch môi trường bên trong Cấu trúc đó. Nhờ thế kích thích các phản ứng ‘sinh thành’ và tương tác của các Bộ phận trong chính nó và với nhau, để trưởng thành và lớn mạnh. Ví như bầu khí quyển bao quanh Trái đất khi được ấm nóng nhờ ánh sáng Mặt Trời thì muôn sự sống dễ đâm chồi nảy lộc, sinh sôi vậy… Hay nhiệt thân thể của Người Mẹ lan tỏa sang làm đứa con họ yên ổn và tương tác cho cơ thể nó phát triển được bình thường… Dương Khí luôn có khuynh hướng ‘bốc lên’ do đó tăng cường các ‘quá trình thuận’ của sự sống và làm sự sống, các Bộ phận hội nhập thuận lợi dễ dàng, tham gia tích cực vào chu trình tuần hoàn chung trong môi trường của Cấu trúc.Dương Khí quá mạnh sẽ làm cho Sinh Thể / Cấu trúc sống dẫn đến cực đoan, tự hủy hoại sớm
Âm khí: Nền nhiệt của Sinh thể / Cấu trúc sống, tạo nên khoảng tối tiềm ẩn, nhưng ‘vùng sình lầy’ trong Sinh thể / Cấu trúc sống, đủ để duy trì ‘vi khuẩn’ / ‘cái xấu’ tồn tại ở mức tối thiểu, vốn dĩ điều đó tạo nên khả năng phân hủy độc tố, giữ cho nó có khả năng ‘Đề Nguyên’ để tiết tố ra những năng lực chống đỡ và tiến hóa. Nếu ví Sinh Thể / Cấu trúc sống như hộp kính, khi nó đủ ‘tối’ sẽ hấp thụ được ánh sáng bên ngoài chiếu vào. Nhưng nếu Âm khí nhiều qua đến mức làm ‘Hộp kính’ dần đen kịt lại, đặc lại bởi u đọng, độc tố bị tích lũy… Mà không tự hủy… sẽ mất khả năng đó và Sinh thể / Cấu trúc sẽ bị hủy hoại, thoái hóa bởi muôn vàn ‘bệnh tật’ / ‘bệnh hoạn’ từ tự sản sinh bên trong và không ngăn được bên ngoài xâm nhập vào nó.
Trên cơ sở những định nghĩa như vậy, một lần nữa tôi đưa ra định nghĩ về Sự cân bằng lành mạnh của mỗi cá thể (Sinh thể / Cấu trúc sống) :
Đó là trạng thái Khí được thông trong Sinh thể / Cấu trúc sống để luôn tồn tại Nguyên Khí, Âm khí & Dương Khí, với một tỉ lệ đảm bảo cho tính Ngũ tương (tương vị / tương đối / tương tác / tương sinh / tương khắc) của chính nó và tạo nên sự chuyển hóa tích cực giữa các Bộ phận trong Sinh thể / Cấu trúc được diễn ra thuận lợi, làm Sinh thể / Cấu trúc sống hoạt hóa, thanh sạch, đề nguyên để phát triển lành mạnh, đồng thời tuân thủ, hợp thuận với các qui luật của môi trường sống.
Thống nhất cách hiểu như vậy sẽ làm tiền đề nhận thức rất tốt đề người ta học được dễ dàng và đúng đắn Thiền Định / Khí Công nhằm giữ gìn sức khỏe(tôi sẽ đăng tiếp trong những bài tới )
Tôi đã có một bài viết ‘Sự sống, môi trường và đẳng cấp loài’, ở đây tôi trích lại những yếu tố tạo nên sự cân bằng của Môi trường trong đó có các Sinh Thể / Cấu trúc Sống, nhờ sự cân bằng đó mà không gây ra sự u bế, vẩn quẩn, tích nạp cực đoan…: của Nguyên Khí, Dương Khí, Âm Khí trong mỗi một Sinh thể / Cấu trúc sống…
• Atmosphere (Khí quyển) - phải đi đến sự Thanh Sạch
• Ecosphere (Sinh quyển) - phải đi đến sự Cân bằng
• Phychosphere (Tâm quyển) - phải đi đến sự Minh sáng
• Sociosphere (Xã quyển) - phải đi đến sự Chính chuẩn
• Noosphere (Trí quyển) - phải đi đến sự Thức hành
Chúng ta cần nỗ lực và rèn luyện để tạo ra trong Bản thể mình Nguyên Khí, Dương Khí, Âm Khí như định nghĩa nêu trên. Nhưng hiểu rộng ra …Chính sự bất cập của“Ngũ Quyển’ này là nguyên nhân ghê gớm dẫn đến sự tha hóa, suy đồi và phá hủy Thế Giới / Xã hội / Con người.
Thông qua bài này, tôi muốn cùng mọi người thấy dễ hiểu và ngẫm nghĩ sâu sắc hơn về ý nghĩa của điều vẫn thỉnh thoảng vẫn nghe nói: ‘Âm thịnh Dương suy’…hay câu: ‘giữ gìn Nguyên Khí’… Thực ra là như thế nào và căn nguyên của những điều bất cập gây ra nó.

Thứ Tư, 2 tháng 5, 2012

Năm nguyên lý cho một nền kinh tế thực


MAY 3, 2012 BY  LEAVE A COMMENT

T/S Alan Phan
30/4/2012
Các “người dân thường” cũng có đầy những khôn ngoan hiểu biết không kém gì các đại trí giả trong tháp ngà. Họ lại có thêm cái dũng khí là dám làm dám thua, nên ít hoang tưởng về những giả thuyết chỉ đẹp trên giấy tờ. Do đó, các bạn trẻ đừng để các giáo sư khoa bảng hù dọa vối những giả thuyết mù mờ; cũng như đừng để các chánh trị gia phù phép với những hoang tưởng bịa đặt. Sự thật rất đơn giản.
 
Vài chục năm trước tôi mất khá nhiều thì giờ nghiền ngẫm những bài nghiên cứu phân tích rất công phu của các tiền bối trong giới hàn lâm về kinh tế. Dĩ nhiên, mỗi người một kiểu, mỗi vị một góc nhìn, tên tuổi càng cao thì bài viết càng khô khan, phức tạp. Ai cũng cố gắng thể hiện đẳng cấp, trong một sân chơi đầy thiên tài và những luật lệ khắt khe.
Sau khi sống sót trong môi trường đó một cách chật vật, tôi từ giã học đường, ra ngoài kinh doanh và nhận thấy các “người dân thường” cũng có đầy những khôn ngoan hiểu biết không kém gì các đại trí giả trong tháp ngà. Họ lại có thêm cái dũng khí là dám làm dám thua, nên ít hoang tưởng về những giả thuyết chỉ đẹp trên giấy tờ.
Họ không có những ngôn từ hoa mỹ khó hiểu để “làm dáng trí thức”, do đó, cái mộc mạc của tư duy họ thấm đậm vào tri thức dễ dàng hơn, sống động hơn. Thêm vào đó, những khôn ngoan này đã được truyền lại từ cha ông và được minh chứng qua bao thời đại lich sử. Tôi gọi chúng là các nguyên lý bất diệt của một nền kinh tế thực.
  1. 1.      Dân có giàu, nước mới mạnh
Gần đây, trong cuốn sách “Why nations fail?” hai tác giả Acemoglu và Robinson đưa ra giả thuyết là khi cơ chế của cấu trúc kinh tế dồn quyền lực vào tay một thiểu số nhóm người hay nhóm lợi ích thay vì phân tán ra cho đại đa sồ người dân, thì cái sân chơi không bình đẳng này sẽ không giải phóng hay bảo vệ tiềm năng của mỗi công dân trong việc sáng tạo, đầu tư và phát triển.
Nói nôm na là nếu tiền và quyền cứ tập trung vào tay các đại ca thì dân vẫn nghèo vẫn ngu và kinh tế sẽ không phát triển được. Kinh tế lụn bại thì quốc gia sẽ yếu kém, dễ bị bắt nạt. Quốc gia yếu kém nghèo khổ thì khó mà tự hào dân tộc để tạo sức bật cho đột phá, đặc thù. Muốn yêu nước hay cứu nước, hãy làm đủ cách để dân giàu lên.
  1. 2.      Phải có hủy diệt mới có sáng tạo
Hai ông Acemoglu và Robinson cũng nói thêm là phát triển kinh tế bền vững cần sự sáng tạo và sáng tạo phải đi kèm với hủy diệt. Hủy diệt cái cũ đã hư thối mục nát để thay chúng bằng cái mới năng động hiện đại. Trong thiên nhiên, cây già phải chết đi thì mới có chỗ cho những mầm xanh nẩy lộc; hoa trái mới sung mãn tươi tốt.
Tóm lại, nhà nước không chấp nhận hủy diệt thì sẽ mở hầu bao dài dài để “cứu” các nhóm lợi ích và tạo nên những doanh nghiệp zombie (xác chết biết đi) khắp nơi. Zombies không thể sáng tạo hay cạnh tranh trên sân chơi tự do. Kinh tế sẽ phải khép kín và kinh nghiệm qua lịch sử gần đây đã cho thấy những hệ quả gì khi bế quan tỏa cảng.
  1. 3.      Giá thị trường luôn luôn chiến thắng
Một kinh tế gia khác, cô Alice Amsden, nghiên cứu về hiện tượng “định giá sai” (getting the wrong price) của các nền kinh tế gặp khủng hoảng như Hàn Quốc, Nhật vào các thập niên trước. Cô nhận xét là các chánh phủ này thường hổ trợ và ban phát ân huệ cho các lãnh vực ngành nghề mà họ nghĩ là cần thiết. Điều này làm giá cả méo mó như giá bất động sản, giá điện nước xăng dầu, tỷ giá để cạnh tranh xuất khẩu…Ngân hàng thì đổ tiền dân theo chánh sách chánh phủ thay vì nhu cầu thị trường. Vì sự lệch lạc này, tiền công và tư đổ vào những nơi mà giá tài sản có lợi nhất cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, giá không thể cứ “sai” hoài, và khi giá quay về với định luật cung cầu của thị trường, các đầu tư sai lầm này sẽ gây nợ xấu cho ngân hàng, phá vỡ bong bóng tài sản và tạo những lỗ lã cho các doanh nghiệp, lớn và nhỏ.
Trên thế giới, vì mị dân và cũng vì quyền lợi của phe ta, các chánh phủ thường áp dụng chánh sách kiểm soát giá cả, kể cả tỷ giá và lãi suất. Điều này tạo hiệu quả một thời gian, nhưng giá sẽ luôn luôn điều chỉnh lại theo thị trường thế giới vì không một nền kinh tế nào có thể tồn tại lâu dài trong cô lập.
  1. 4.      Giấy tờ hay lời nói không thể sản xuất được giá trị
Có thể có một giáo sư đại học nào đã nghiên cứu về hiện tượng này. Nhưng tôi hơi lười google, nên nghe theo lời bình luận của ông thợ hớt tóc già của tôi trong xóm Malibu (California) vậy. Tích tụ 40 năm kinh nghiệm qua những chuyến du lịch khắp 26 nước (các tấm ảnh treo đầy trên tường của tiệm), ông nhận xét rằng xứ nào càng trưng nhiều khẩu hiệu, biểu ngữ…của chánh phủ đầy đường phố thì xứ đó càng nghèo.
Các quan chức rất ngây thơ khi nghĩ rằng khi đặt ra một vài câu nói khéo léo để thúc đẩy sản xuất hay làm sạch hè phố hay không lừa bịp du khách là dân sẽ răm rắp thi hành. Chỉ một vài biện pháp hành chánh là nền kinh tế quay đầu tự tái cấu trúc và thế giới sẽ yên đẹp như mông ước. Đôi khi, tôi yêu cái ngây thơ hoang tưởng này như nhìn một đứa bé vừa lớn, tập tễnh học đi theo quán tính rồi ngã khóc, bắt đền cha mẹ.
Ở một mặt khác, chánh phủ nào cũng có những luật chơi và chánh sách chế tài để ngăn chận người dân đầu cơ tích trữ hay thao túng thị trường. Chẳng hạn, sở chứng khoán nào cũng phạt nặng các lạm dụng như thông tin nội gián, thổi phồng hay bóp méo sự việc có lợi cho cổ phiếu phe mình. Trong khi đó, chánh phủ không ngần ngại đầu cơ tích trữ hay dùng bộ máy tuyên truyền của mình để lái giá cả theo chiều hướng quy định trong cái gọi là “quốc sách” như chỉ số lạm phát hay tăng trưởng GDP. Các chánh phủ hết sức nhậy cảm khi giá bất động sản hay chứng khoán giảm sâu, vì đây là nguồn thu thuế; và ở Trung Quốc, là nguồn thu nhập chính của quan chức. Nếu cần, chánh phủ sẽ làm y như các đội lái tàu mà theo luật, đây là phạm tội.
  1. 5.      Cha chung không ai khóc
Một tay lừa đảo khá nổi danh vào thập niên 1960’s của Mỹ tên Bernie Cornfeld. Anh ta lập một công ty gọi là OPM International. Sau khi vào tù, anh tiết lộ OPM là chữ tắt của Other People’s Money (tiền người khác). Hiện tượng xài hay đầu tư tiền người khác thoải mái vẫn rất thông dụng trong các ngân hàng, các quỹ đầu tư, các doanh nghiệp nhà nước, ngay cả các công ty đa quốc. Quốc hội Mỹ có lần làm tôi bật cười khi ngài Thương Nghị Sĩ ngây thơ hỏi một anh nhân viên kinh doanh mới 27 tuổi sao anh chấp nhận quá nhiều rủi ro khi đánh cược cả tỷ đô la về các chứng chỉ bảo lãnh nợ (CDO) của bất động sản? Anh ta trả lời,” Khi tôi thắng, tôi sẽ được nhiều tiền thưởng. Nếu tôi thua, thì đây là OPM.”
Tôi có thuê một ông CEO cách đây 15 năm. Kỹ năng làm tôi thán phục nhất là ông chuyên ăn nhậu đãi khách ở những nhà hàng nổi tiếng và đắt nhất tại bất kỳ thành phố nào, Tokyo, New York, Hong Kong hay London. Chi phí tiếp khách của ông nhiều gấp 3 lần lương lậu ông ta. Trong những lúc mà ông phải ăn nhậu bằng tiền của cá nhân thì ông chỉ chọn McDonald.
Các mạng truyền thông đã tốn bao nhiêu thì giờ giấy mực cho những phân tích tại sao các doanh nghiệp nhà nước làm ăn không hiệu quả hay ngân sách luôn luôn bội chi. Bà osin nhà tôi cũng biết rất rõ câu trả lời. “OPM muôn năm”.
Nói tóm lại, tôi cho rằng chỉ học thuộc lòng 5 nguyên lý trên là kiến thức căn bản của một sinh viên đại học về vận hành kinh tế của một quốc gia hay một doanh nghiệp hay một cá nhân đủ để giải thích mọi hiện tượng dù nghịch lý và khó hiểu đến đâu. Các bạn trẻ đừng để các giáo sư khoa bảng hù dọa vối những giả thuyết mù mờ; cũng như đừng để các chánh trị gia phù phép với những hoang tưởng bịa đặt. Sự thật rất đơn giản.
Alan Phan